Ogród Bajek to jeden z najunikalniejszych i najatrakcyjniejszych miejsc Międzygórza – malowniczy skansen położony na stromym zboczu góry Lesieniec, w głębi lasu, gdzie drewniane postacie bajkowe, wyrzeźbione z korzeni, patyków i drewna, czekają na turystów przychodzących z całego świata. To miejsce, które przyciąga szczególnie rodziny z dziećmi, choć jego urok doceniają również dorośli – ludzie szukający nostalgii za bajkami z dzieciństwa, przywracający w pamięci Pinokia, Baś Jagę, Koziołka Matołka czy Koszałka Opałka. Historia tego niezwykłego ogrodu sięga 1920 roku, kiedy to leśnik i botanik Izydor Kriesten postanowił stworzyć żywy pomnik dla baśni, legend i mitycznego Ducha Gór – Liczyrzepa. Przez prawie sto lat, przechodząc liczne koleje losu i zaniedbania, Ogród Bajek przetrwał do dzisiaj jako świadectwo ludzkiej kreatywności, wiary w moc bajek i oddania się kunsztowi korzenioplastyki – sztuki rzeźbiarskiej tworzonej z naturalnych materiałów leśnych.​

Historia – Od Hołdu dla Ducha Gór do Współczesnego Skansu

1920 Rok – Izydor Kriesten i Legenda Ducha Gór

Historia Ogrodu Bajek zaczyna się zaraz po I wojnie światowej, w vremenie, gdy Śląsk przechodził dramatyczne przemiany polityczne i społeczne.​

Izydor Kriesten – zwykły pracownik leśny, człowiek zakochany w naturze i baśniach – postanowił stworzyć coś wyjątkowego. Wbudował sobie dom w Międzygórzu, na zboczu Lesieńca, otoczony lasami, gdzie zacznę gromadzić drewniane rzeźby.​

Według legendy, Kriesten chciał złożyć hołd mitycznemu Duchowi Gór – Liczyrzepie – który – jak powiadają podania – uratował mu życie w jakiś dramatycznych okolicznościach. Nie wiemy dokładnie, co się stało, ale hołd ten przybił formę niezwykłego artystycznego przedsięwzięcia.​

Korzenioplastyka – Sztuka Rzeźbienia Korzeni i Drewna

To, co uczyniło Ogród Bajek wyjątkowym, to technika artystyczna, którą Kriesten zastosował – korzenioplastyka.

Czym Jest Korzenioplastyka?

Korzenioplastyka to sztuka rzeźbiarstwa, w której artystą używa naturalnych materiałów leśnych – korzeni, pni, gałęzi, kawałków drewna – zamiast wcinać lub rzeźbić je od nowa. To jest sztuka znalezienia kształtu w naturze, a nie tylko jego stworzenia.​

Wyobraź sobie starą pień wycielony, który ma naturalne zagłębienia, wypukłości, rozgałęzienia. Artysta patrzy na ten pień i widzi – powiedzmy – twarz babci Jagi. Ulepszając tutaj, przysłaniając tamtędy, dodając fragment korzenia tutaj – twór z przyrody zmienia się w postać z bajki.​

Taka rzeźba nie jest całkowicie sztucze – to jest symbioza przyrody i ludzkiej wyobraźni.

Około 20 Lat Pracy – Monumentalny Projekt

Kriesten pracował nad tym projektem przez około 20 lat – od połowy lat 20. XX wieku. To były lata intensywnej pracy – szukania materiałów w lesie, czyszczenia korzeni, rzeźbienia, wyciągania, ustawiania.​

Stopniowo, z czasem, zbierała się kolekcja rzeźb – coraz więcej postaci, coraz bardzie skomplikowanych dzieł. Ogród przechodził transformację – z pustej leśnej polany w fantastyczne królestwo bajki.

Nazwa – „Ogród Bajek” Nadany Przez Ludność

Miejscowi, patrząc na to niezwykłe miejsce, nadali mu nazwę – „Ogród Bajek”. Nazwa ta, choć najprostsze, idealnie oddawała naturę tego miejsca. Nazwa przyległa do niego i przetrwała aż do dzisiaj.​

Po 1960 Roku – Degradacja i Zapomnienie

Po śmierci Izydora Kriestena – lub może wcześniej, gdy już starzał się – Ogród Bajek zaczął ulegać zaniedbaniu.​

Po 1960 roku, kiedy Międzygórze przechodziło transformację w komunistycznej Polsce, gród zapadł w zapomnienie. Rzeźby gnily, roślinność zarasta, ścieżki porośnięte zaroślami. To, co Kriesten budował z poświęceniem, stopniowo zamieniało się w zrujnowane miejsce, które turystów czy lokalnych mieszkańców nie przyciągało.​

Harcerze w Latach 70. – Krótka Rewitalizacja

W latach 70. XX wieku, harcerze zajęli się ogrodem. To byli entuzjaści, którzy dostrzegali wartość tego miejsca i podejmowali się jego ratowania. Przez kilka lat dbali o porządek, odnawiał rzeźby, czyścili ścieżki.​

Jednak ich zaangażowanie było ograniczone – w 1981 roku harcerze wycofali się z opieki nad ogrodem, prawdopodobnie z powodu braku funduszy, zmian w strukturze organizacji lub po prostu braku możliwości dalszego angażowania się.​

Ogród znowu popadł w ruinę.

1985 Rok – Przełom – PTTK Przejmuje Opiekę

W 1985 roku nastąpił przełom. Oddział PTTK (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze) w Międzygórzu postanowił przejąć opiekę nad Ogrodem Bajek.​

To była decyzja, która miała zmienić los tego miejsca na zawsze.

1986 Rok – Wielka Renowacja

14 września 1986 roku Ogród Bajek został oficjalnie ponownie otwarty dla turystów.​

Co zmienił PTTK?

• Nowe Ogrodzenie – ochrona przed intruzami​

• Murki Oporowe – zabezpieczenie terenu przed osuwiskami​

• Zadaszone Domki – piękne struktury zakryte gontem, przypominające bajkowe chatki​

• Liczne Drzewa i Krzewy Ozdobne – zielery nowe rośliny, które odmłodziały ogród​

• Miniatura Wieży ze Śnieżnika – kamienna replika słynnej wieży widokowej ze szczytu Śnieżnika​

• Drewniane Tabliczki z Aforyzmami – napisane przez Czesława Zawojskiego, dodające humoru i mądrości​

Lata Kolejne – Odkrycia Nowych Rzeźb i Modernizacja

W latach kolejnych, szczególnie pod kierownictwem Jerzego Drążkowskiego (członka PTTK) i Czesława Zawojskiego (rzeźbiarza), Ogród był sukcesywnie uzupełniany nowymi dziełami.​

W 2008 roku przeprowadzono gruntowne odnowienie wszystkich rzeźb, nadając im nową kolorową szatę.​

W 2009 roku otwarty został „Szlak Krasnala” – turystyczna ścieżka prowadząca z przystanku autobusowego do Ogrodu, co znacznie zwiększyło dostępność tego miejsca dla turystów.​

Bajkowe Postacie Ogrodu – Kto Mieszka w Lesie?

W Ogrodzie Bajek można spotkać postacie ze starych bajek polskich i światowych, a także współczesnych filmów animowanych. Oto główne „mieszkańcy”:

Klasyczne Postacie Bajek

• Smok Wawelski – wyrzeźbiony z korzeni, witający gości przy wejściu​

• Pinokio – chłopczyk drewniany, symbol nadziei​

• Jaś i Małgosia – rodzeństwo z niemeckiej baśni braci Grimm​

• Baba Jaga – czarownica z rosyjskich baśni, w swojej jesionce​

• Gargamel i Klakier – postacie ze Smerfów, klasyki animacji​

• Koziołek Matołek – polska bajka, uwielbiana przez pokolenia​

• Koszałek Opałek – zaśmiecający postać z polskiego folkloru​

• Kot w Butach – picarowski bohater baśni​

Współczesne Postacie

Ogród nie zafundował się na przeszłości – sukcesywnie dodawane są postacie ze współczesnych bajek i filmów:

• Shrek – ogr z popularnego animowanego filmu DreamWorks​

• Świnka Peppa – postać z serialu animowanego dla najmłodszych​

• Spider-Man – superbohater Marvel​

• I wiele innych…

Mityczne Postacie

• Liczyrzepa – Duch Gór – mityczna postać, której hołd złożył Kriesten​

Bajkowe Domki i Miejsca

Oprócz rzeźb, w ogrodzie znajdują się:

• Domek Królewny Śnieżki – urokliwa chata z bajki​

• Domek Szczęścia – symbol radości​

• Domek Miłości – miejsce refleksji​

• Zaczarowane Źródełka: „Rozkoszy” i „Młodości” – gdzie woda smakuje magicznie dla najmłodszych​

Infrastruktura i Doświadczenie Turystyczne

Lokalizacja i Dostęp

• Położenie: Na zboczu góry Lesieniec, otoczone lasami

• Wysokość: 700–780 m n.p.m.

• Powierzchnia: Około 0,25 hektara​

Jak Dotrzeć

Szlak Żółty – Najłatwiejszy (30 minut)​

• Prowadzi z centrum Międzygórza

• Łatwy, dostępny dla wszystkich, nawet dla małych dzieci​

Szlak Czerwony – Bardziej Wymagający (45 minut do 1 godziny)​

• Prowadzi przez Wodospad Wilczki

• Bardziej trudny, ale oferuje spektakularne widoki​

• Polecany dla starszych i bardziej wytrzymałych piechurow​

Szlak Krasnala – Nowszy (około 20 minut)​

• Wiosną 2009 roku otwarty został turystyczny Szlak Krasnala prowadzący od przystanku autobusowego w Międzygórzu​

• Specjalnie wytyczony dla gościa zmierzających do Ogrodu​

Godziny Otwarcia i Opłaty

• Dostęp: Ogólnie dostępny i bezpłatny​

• Godziny: Nie ma określonych godzin – ogród jest dostępny od wschodu do zachodu słońca​

• Wyposażenie: Brak restauracji czy sklepów – warto zabrać sobie proviant​

Najlepszy Czas Wizyty

• Wiosna: Kiedy roslin zaczyna kwitnąć – ogród robi się jeszcze bardziej magiczny​

• Lato: Pełnia zieleni, ciepłe dni idealne do spaceru​

• Jesień: Złote kolory liści tworzą niezapomniane widoki​

• Zima: W śniegu ogród przyobiera baśniowy wygląd, choć dostęp jest trudniejszy​

Osobliwa Rola Ogrodu – Edukacyjna i Duchowa

Ogród Bajek to nie tylko atrakcja turystyczna dla dzieci. To również:

Miejsce Refleksji: Dorosłych turystów czaruje nostalgią za własnym dzieciństwem – słowem Koziołka Matołka, obrazem Baś Jagi, uśmiechem na twarzy Pinokia​

Edukacyjne Źródło: Dla dzieci – spotkanie ze światem bajek, stymulacja wyobraźni, połączenie literatury i sztuki​

Artystyczne Dzieło: Korzenioplastyka Izydora Kriestena i współczesnych artystów pokazuje, jak przyroda może stać się medium dla ludzkiej kreatywności​

Wysiłek Zbiorowy: Historia Ogrodu to też opowieść o tym, jak społeczność (harcerze, PTTK, artyści) może ratować wartościowe, zagrożone miejsca.